Een gehaakte mandala is in feite een grote, platte cirkel opgebouwd uit steeds groter wordende rondes, met een nieuwe kleur zodra je een ronde afrondt. Je hebt er geen ingewikkeld patroon voor nodig: met een paar basissteken en wat restjes garen in verschillende kleuren kom je al een heel eind. Hieronder lees je hoe je begint, welk garen zich hiervoor leent en hoe je voorkomt dat je mandala aan het einde scheef trekt.
Voordat je begint: een paar keuzes die je resultaat bepalen
- Wil je een klein wandhangertje van een centimeter of 15, of ga je voor een groot kleed op de bank?
- Kies je voor felle kleurcontrasten, of juist voor een rustig verloop van tinten die in elkaar overlopen?
- Heb je een prikmat of een stuk karton om je mandala op af te spelden zodra hij klaar is?
- Werk je liever met een vast patroon, of bedenk je de kleurvolgorde gaandeweg zelf?
Welk garen en welke haaknaald kies je
| Garen | Structuur | Geschikt voor |
|---|---|---|
| Durable Coral | 100% katoen, vintage look, stevig | Wandhangers en onderzetters die hun vorm goed houden |
| Durable Cosy Fine | Dunner en zachter | Fijnere mandala's met meer rondes en detail |
| Restjes uit je garenmand | Wisselende dikte en kleur | Een mandala die je unieke kleurencombinatie krijgt zonder dat je iets hoeft bij te kopen |
Katoen geeft de beste structuur voor een mandala: het garen valt strak en houdt zijn vorm nadat je hem hebt afgewerkt. Bij acryl of wol krult een plat werkstuk sneller op. Gebruik een haaknaald van 3 tot 4 mm bij een gemiddeld katoenen garen; kijk voor de exacte maat op het label, want die verschilt per garensoort.
Zo begin je: van magische ring naar eerste rondes
Elke mandala start met een magische ring, zodat je geen gaatje in het midden overhoudt. Vanuit die ring haak je de eerste ronde vaste haken of stokjes, meestal acht tot twaalf steken, afhankelijk van het patroon dat je volgt. Elke volgende ronde wordt breder: je verdubbelt geregeld het aantal steken zodat de cirkel plat blijft in plaats van bol te gaan staan.
De eerste paar rondes bepalen of je mandala later mooi vlak ligt. Tel je steken na elke ronde en vergelijk ze met het patroon. Kom je consequent een paar steken te kort, dan gaat de mandala schotelen; heb je er te veel, dan gaat de rand golven.
Kleuren wisselen zonder rommelige achterkant
Bij een mandala wissel je vaak elke ronde van kleur. Werk de laatste haal van de laatste steek van een ronde af met de nieuwe kleur, zodat de overgang meteen goed zit. Knip de oude draad niet meteen af: laat een stuk van een centimeter of tien hangen en werk dat pas aan het eind weg, dan hoef je niet steeds nieuwe eindjes te verstoppen tijdens het haken.
Voor mandala's met overlay-technieken, waarbij je lagen los boven op elkaar haakt voor een 3D-effect, span je de losse rondes soms om de vorige rondes heen in plaats van erop verder te haken. Dat is een aparte techniek die wat meer oefening vraagt dan een gewone gestapelde mandala.
Mandala vlak krijgen en houden
Ook een goed gehaakte mandala ligt na het haken zelden helemaal vlak. Maak hem daarom nat, leg hem op een handdoek of prikmat en speld de randpunten strak vast tot hij droog is. Bij katoen is dit meestal genoeg; bij garens met een acrylaandeel helpt een beetje stoom van een strijkijzer op afstand om de vorm vast te zetten. Ga nooit met een heet strijkijzer direct op het garen, want dat kan de steken plat drukken of smelten.
Veelgemaakte fouten bij mandala haken
De meeste mislukte mandala's komen door een van deze drie dingen: te weinig steken toevoegen waardoor de cirkel gaat schotelen, de rondes niet aansluiten waardoor er een duidelijke naad ontstaat, of te dun garen combineren met een te grote naald waardoor het patroon vervaagt. Werk je met een patroon van een ander, gebruik dan bij voorkeur het aanbevolen garen en naaldmaat: mandala-patronen zijn vaak nauwkeurig uitgerekend op een specifiek steekaantal per ronde.
Veelgestelde vragen over mandala haken
Hoeveel garen heb ik nodig voor een mandala?
Dat hangt sterk af van de einddiameter. Voor een wandhanger van ongeveer 20 centimeter kom je vaak uit met de restjes van een paar bollen; voor een kleed van een meter heb je aanzienlijk meer nodig.
Kan ik een mandala ook breien?
Breien in ronden kan, maar mandala's worden vrijwel altijd gehaakt. Haken leent zich beter voor het snel toevoegen en verminderen van steken dat nodig is om een platte cirkel te maken.
Welke steek gebruik ik het meest bij een mandala?
Vaste haken en stokjes vormen de basis van de meeste mandala-patronen, afgewisseld met halve stokjes voor overgangen tussen rondes. Twijfel je over de basissteken, kijk dan in onze gids met alle basissteken.
Waarom staat mijn mandala bol in plaats van plat?
Meestal komt dit doordat je te weinig steken toevoegt naarmate de cirkel groter wordt. Volg het aantal steken per ronde uit je patroon nauwkeurig, of tel zelf mee als je zonder patroon werkt.
Kan ik verschillende garensoorten door elkaar gebruiken in één mandala?
Dat kan, zolang de garens ongeveer even dik zijn. Verschillen in dikte zijn goed te zien in een mandala, omdat elke ronde los naast de vorige ligt.
Aan de slag met je eigen mandala
Een mandala is een van de weinige haakprojecten waarbij je binnen een avond al resultaat ziet: elke ronde voegt meteen zichtbaar iets toe. Begin met een kleine oefenmandala uit restjes garen voordat je aan een groter kleed begint, dan krijg je vanzelf gevoel voor het aantal steken dat nodig is om plat te blijven. Wil je dit soort technieken samen met anderen oefenen? Bij Crochet Mee, onze wekelijkse haakavond, help Sjoerdtje je graag op weg met de eerste rondes.
