Elk haakpatroon is opgebouwd uit een klein aantal basissteken. Zodra je die onder de knie hebt, kun je vrijwel elk patroon lezen en haken, van een simpele pannenlap tot een gedetailleerde amigurumi. Deze gids zet alle basissteken op een rij, van laag naar hoog, met uitleg, afkorting en het moment waarop je elke steek gebruikt.

Overzicht: alle basissteken in één oogopslag

Losse (l): het startpunt van bijna elk patroon

De losse is de steek waarmee vrijwel elk patroon begint. Je haalt de haaknaald met het garen door de lus op je naald, zonder ergens in te steken. Een reeks lossen vormt de beginketen waarop je de rest van je patroon opbouwt, maar losse steken duiken ook binnen een rij op, bijvoorbeeld om een gaatje te maken of om naar de juiste hoogte te komen voor de volgende steek.

Halve vaste (hv): de laagste echte steek

Bij de halve vaste steek je de haaknaald door de steek, haal je het garen in één beweging door zowel de steek als de lus op je naald. Er ontstaat geen hoogte: de halve vaste blijft plat. Daardoor is dit dé steek om rondjes onzichtbaar te sluiten, een rand netjes af te werken of twee delen aan elkaar te haken zonder dat je een naald en draad nodig hebt.

Vaste (v): de meest gebruikte steek

Bij de vaste steek je de naald door de steek, haal je het garen op naar één lus, en haal je het garen daarna nog een keer door beide lussen op je naald. Deze steek geeft een dichte, stevige stof met weinig gaatjes ertussen. Daarom is de vaste de standaardsteek voor amigurumi: de vulling blijft mooi verborgen. Ook voor pannenlappen, tasjes en andere projecten die tegen een stootje moeten kunnen, is de vaste een logische keuze.

Half stokje (hstk): tussen vaste en stokje in

Voor een half stokje wikkel je eerst het garen om de naald voordat je in de steek prikt. Je haalt het garen op naar de steek, waardoor je drie lussen op je naald hebt, en haalt het garen in één keer door alle drie de lussen. Het resultaat is een steek die iets hoger en luchtiger is dan de vaste, maar nog altijd stevig genoeg voor kleding en dekens. Veel breisters die overstappen naar haken vinden het half stokje prettig, omdat je er relatief snel mee vordert zonder de dichtheid helemaal te verliezen.

Stokje (stk): sneller werken, luchtiger resultaat

Ook bij het stokje begin je met het garen om de naald te wikkelen. Je steekt in de steek, haalt het garen op, en werkt daarna twee keer twee lussen tegelijk af in plaats van in één keer. Doordat een stokje bijna twee keer zo hoog is als een vaste, groeit je werk sneller. Stokjes vormen ook de basis van de granny square en van veel dekenpatronen, waar snelheid en een licht open structuur gewenst zijn.

Dubbel stokje (dstk): de hoogste basissteek

Voor een dubbel stokje wikkel je het garen twee keer om de naald voordat je in de steek steekt. Je werkt vervolgens drie keer twee lussen af. Het resultaat is de hoogste en meest open van de basissteken, met een luchtige, kant-achtige uitstraling. Dubbele stokjes zijn geliefd voor zomerse sjaals en shawls, waar je juist wilt dat de lucht er goed doorheen kan.

Hoe kies je de juiste steek voor je project

Voor projecten die stevig moeten blijven, zoals amigurumi of tassen, kies je vaste steken. Wil je juist snel een grote deken of sjaal haken, dan werken stokjes of dubbele stokjes sneller en geven ze meer volume per bol garen. Een halve vaste gebruik je zelden om een heel project mee te haken, maar wel voortdurend om rondjes af te sluiten of randjes netjes af te werken. Welk garen bij welk type project past, lees je in welke Durable garens passen bij jouw project.

Veelgemaakte fouten bij het leren van basissteken

Beginners tellen hun steken vaak niet na een rij, waardoor het aantal langzaam wegloopt en het werk breder of smaller wordt dan bedoeld. Controleer daarom aan het eind van elke rij of het aantal steken nog klopt met het patroon. Een tweede valkuil is de spanning: te strak haken maakt het werk stijf en moeilijk om in te steken, te los haken laat de stof juist slap aanvoelen. Oefen op een proeflapje voordat je aan het echte project begint. Waarom lukt mijn haakwerk niet zoals op het patroon gaat dieper in op de zeven meest voorkomende haakfouten, handig als je vaker tegen problemen aanloopt tijdens het haken.

Veelgestelde vragen over haaksteken

Wat is het verschil tussen een vaste en een halve vaste?

Een halve vaste heeft geen hoogte en wordt vooral gebruikt om te sluiten of te verbinden. Een vaste heeft wel hoogte en vormt een dichte, bruikbare stof waarmee je een heel project kunt haken.

Welke steek is het makkelijkst om als beginner te leren?

De vaste steek wordt meestal als eerste aangeleerd, omdat de beweging overzichtelijk is en het resultaat direct herkenbaar wordt.

Hoeveel lossen moet ik haken voor de beginketen?

Dat hangt volledig af van het patroon dat je volgt. Reken bij twijfel altijd het aantal steken van de eerste rij plus eventuele extra lossen voor de hoogte van je beginsteek.

Wat betekent hstk of dstk in een patroon?

Dit zijn de afkortingen voor half stokje en dubbel stokje. Nederlandse patronen gebruiken vrijwel altijd deze verkorte notatie om de tekst overzichtelijk te houden.

Kan ik een patroon haken met een andere steek dan er staat aangegeven?

Dat kan, maar dan verandert wel de hoogte en dichtheid van je werk, waardoor je vaak meer of minder garen nodig hebt en de afmetingen afwijken. Voor je eerste projecten volg je de steken uit het patroon het beste letterlijk.

Is tunisch haken hetzelfde als de basissteken hierboven?

Nee, tunisch haken gebruikt een andere techniek met een lange naald waarbij je meerdere lussen tegelijk op de naald houdt. Lees meer in onze gids over tunisch haken voor beginners.

Tot slot

Met losse, halve vaste, vaste, half stokje, stokje en dubbel stokje in je vingers kun je vrijwel elk Nederlands haakpatroon lezen en uitvoeren. Oefen elke steek eerst los op een proeflapje voordat je aan een project begint, dan bouw je vanzelf het gevoel op voor spanning en snelheid. Ben je helemaal nieuw met de haaknaald, begin dan bij haken voor beginners en werk van daaruit deze steken stap voor stap door. Bekijk ook ons assortiment garens om meteen met oefenen te beginnen.