Een sjaal is voor veel breisters het eerste project na de proeflapjes: lang genoeg om een steek echt onder de knie te krijgen, kort genoeg om niet halverwege af te haken. Toch valt het resultaat niet altijd mee. De randen krullen om, de sjaal voelt stijf aan, of hij rekt na een paar keer wassen helemaal uit. Welke steek en welk garen je kiest, bepaalt grotendeels of je sjaal blijft liggen zoals je hem bedacht had.
Voor je begint: 4 keuzes die je sjaal bepalen
- Hoeveel ervaring heb je al? Voor een eerste sjaal kies je het liefst een steek die je al kent of binnen een paar rijen oppikt, zoals ribbelsteek.
- Moet de sjaal vooral warm zijn, of vooral licht? Een iets dikker garen met acryl of wol houdt meer warmte vast dan een fijn katoenen garen.
- Hoeveel tijd wil je erin steken? Een brede sjaal in een grove steek gaat sneller dan een smalle sjaal in een fijn garen met een bewerkelijk patroon.
- Voor wie brei je de sjaal? De kleur en het garen veranderen niets aan de techniek, maar wel aan hoeveel bollen je moet inslaan.
Welke steek kies je voor een sjaal die mooi blijft liggen
De steek die je kiest, bepaalt of je sjaal plat blijft liggen of juist aan de zijkanten naar binnen rolt. Dat laatste gebeurt bij tricotsteek: een rij rechte steken, een rij averechte steken, steeds afgewisseld. De gladde voorkant ziet er mooi uit, maar de rand krult vanzelf op zodra je het werk van de naalden haalt. Bij een sjaal is dat vervelend, want je ziet het aan beide zijkanten.
Ribbelsteek, waarbij je elke rij rechte steken breit, krult niet en is bovendien de makkelijkste steek om te leren. Boordsteek, bijvoorbeeld twee rechte steken afgewisseld met twee averechte steken, ligt ook plat en geeft een iets elastischer resultaat. Wil je toch de gladde look van tricotsteek, brei dan aan beide randen een boord van minstens vier tot zes steken ribbelsteek. Daar krult niets meer om.
Loop je tegen omkrullend breiwerk aan bij een ander project, dan werken dezelfde oplossingen: lees help, mijn breiwerk krult steeds op voor meer achtergrond over waarom dat gebeurt.
Heb je al wat meer ervaring en wil je een sjaal met reliëf, dan is kabelsteek een mooie volgende stap. De gedraaide kabels liggen door hun eigen textuur vanzelf plat, al kost het patroon wel meer concentratie dan ribbelsteek of boordsteek.
| Steek | Niveau | Ligt plat? | Geschikt garen |
|---|---|---|---|
| Ribbelsteek | Beginner | Ja | Durable Comfy |
| Boordsteek (2 recht, 2 averecht) | Beginner | Ja | Durable Comfy |
| Zaadsteek | Gevorderd beginner | Ja | Durable Cosy Fine |
| Tricotsteek met boordrand | Beginner | Ja, met boord | Durable Cosy Fine |
| Kabelsteek | Gevorderd | Ja | Durable Comfy |
Welk garen past bij jouw sjaal
Voor een sjaal die je dicht tegen je nek draagt, telt hoe het garen aanvoelt minstens zo zwaar als hoe warm hij is. Durable Comfy is daarom een logische eerste keuze: een zacht, 100% microvezel acryl garen dat niet snel gaat jeuken en in veel kleuren verkrijgbaar is. Het werkt prettig bij ribbelsteek, boordsteek en kabelsteek, en geeft een sjaal die stevig genoeg is om zijn vorm te houden.
Wil je liever een lichtere sjaal voor tussenseizoen, dan is Durable Cosy Fine een luchtig alternatief: een garen van polyacryl en polyester dat minder zwaar aanvoelt dan Comfy. Het combineert goed met zaadsteek of een tricotsteek met boordrand, waar je net wat meer beweging in de stof wilt.
Twijfel je nog tussen de verschillende Durable-garens in de winkel, dan zet welke Durable garens passen bij jouw project de eigenschappen van elke lijn naast elkaar.
Hoeveel garen en hoeveel steken zet je op
Voor een sjaal van ongeveer 20 centimeter breed en 150 tot 180 centimeter lang reken je meestal op vier tot zes bollen van 50 gram, afhankelijk van hoe dik het garen is en welke steek je breit. Een kabelsteek of boordsteek gebruikt wat meer garen dan een gladde ribbelsteek, omdat de stof dikker wordt.
Zet ongeveer één steek per halve centimeter op als vuistregel, maar brei eerst een proeflapje van tien centimeter breed om te checken of dat bij jouw garen en breispanning klopt. Dat proeflapje bewaar je trouwens niet weg: knip het los en gebruik het als startpunt als je straks begint, zodat je niet twee keer dezelfde steken moet tellen.
Veelgemaakte fouten bij een sjaal breien
De rand krult om omdat er voor tricotsteek gekozen is zonder boordsteek aan de zijkanten. De oplossing staat hierboven, en kost achteraf alleen een paar extra rijen aan beide kanten, niet het hele werk.
De sjaal wordt te los of te strak opgezet, waardoor de onderkant anders valt dan de rest van het werk. Zet daarom op met dezelfde spanning waarmee je verder breit, niet losser "om het makkelijker te maken".
Halverwege wisselen van bol zonder erbij stil te staan hoe de kleur daar precies loopt, vooral bij handgeverfd garen met kleurverloop. Begin een nieuwe bol liever aan het begin van een rij, dan val je minder op als de kleur net iets anders uitpakt.
De spanning verandert gaandeweg het project, meestal omdat je na een paar avonden breien losser of vaster begint te breien dan aan het begin. Check af en toe de breedte van je werk tegen het begin om dit op tijd bij te sturen.
Afwerken: een sjaal die blijft liggen
Kant de laatste rij losser af dan je gewend bent. Een strak afgekant randje trekt de hele sjaal iets smaller, wat vooral opvalt bij ribbelsteek en boordsteek. Was de sjaal daarna volgens het wasvoorschrift op het garenbandje en leg hem plat te drogen in de uiteindelijke vorm, in plaats van op te hangen. Opgehangen natte wol en acryl rekken uit onder hun eigen gewicht, en dat trek je er niet meer uit.
Franjes aan de kopse kanten zijn optioneel, maar geven een eenvoudige ribbelsteeksjaal net dat beetje extra zonder dat je er een nieuwe techniek voor nodig hebt.
Veelgestelde vragen over sjaal breien
Welke steek is het makkelijkst voor een eerste sjaal?
Ribbelsteek: je breit elke rij rechte steken, de steek krult niet om, en je hoeft maar één techniek onder de knie te krijgen.
Hoeveel garen heb ik nodig voor een sjaal?
Voor een sjaal van ongeveer 20 bij 150-180 centimeter reken je op vier tot zes bollen van 50 gram, afhankelijk van garendikte en steek.
Waarom krult mijn sjaal om aan de randen?
Dat gebeurt bij tricotsteek zonder boordrand. Brei aan beide zijkanten een rand van minstens vier tot zes steken ribbelsteek, dan blijft de sjaal plat liggen.
Welk garen is het warmst voor een sjaal?
Een iets dikker garen met acryl of wol, zoals Durable Comfy, houdt meer warmte vast dan een fijn katoenen garen.
Kan ik een sjaal ook haken in plaats van breien?
Ja, en dat geeft een ander resultaat: steviger en met meer structuur. Lees sjaal haken voor de haakversie van dit project.
Conclusie
Een sjaal die blijft liggen zoals je hem bedoeld had, draait om twee keuzes: een steek die niet omkrult, en een garen dat past bij hoe warm en hoe licht je de sjaal wilt hebben. Begin met ribbelsteek of boordsteek als dit je eerste sjaal is, kies een boordrand als je toch voor de gladde tricotsteek gaat, en brei eerst een proeflapje voor je aan de echte sjaal begint.
Ben je net begonnen met breien, dan is leren breien: complete beginnersgids een goed startpunt voor de basissteken die je bij een sjaal gebruikt.
Liever af en toe onder begeleiding werken, en haak je toevallig ook? Bij Crochet Mee, de wekelijkse haakavond van Sjoerdtje in de winkel, is de eerste keer gratis en vrijblijvend. Breiwerk meenemen om er gezelschap bij te hebben mag altijd.
